Birinci Basamak Sağlık Emekçileri Büyük Bir Çöküntünün Eşiğindedir
SORUNLAR İVEDİLİKLE ÇÖZÜLMELİDİR
Değerli Basın Emekçileri;
Covid 19 salgını hem dünyanın hem ülkemizin bir numaralı gündem maddesi olmaya devam etmektedir. Salgınla mücadelede içinde bulunduğumuz dönem ne yazık ki “yeni normalleşme” adıyla tedbirlerin ve mücadelenin zayıflatıldığı dolayısı ile vaka sayılarının yüksekliğini koruduğu bir dönem olmuştur. Ve durum vahametini korumaktadır.
Böyle bir süreçte tüm sağlık emekçileri canları pahasına salgınla mücadeleye devam etmektedir. Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri salgınla mücadelenin en önemli ayağını oluşturmaktadır. Var olan birçok soruna ve sağlık yönetimindeki yetersizliklere rağmen ASM ve diğer birimlerde çalışan sağlık emekçileri görevlerini büyük bir özveriyle devam ettirmektedirler. Ancak bir taraftan salgın koşulları, artan iş yükü, ücretlerin reel anlamda gerilemesi, giderlerin artması ve birçok yeni angarya görevlerin ASM’lere yüklenmesiyle çalışanlar bunaltılmış moral ve motivasyonları yok edilmiştir.
İvedilikle çözülmesi gereken sorunlarımız vardır
1.Pandeminin sürdüğünü hasta sayılarının yer yer artarak büyük ölçüde azalmadığı yani salgının her an yeniden pik yapma olasılığını konuşulduğu bir dönemdeyiz. Üstelik bir çok kısıtlamanın ortadan kaldırılmasıyla günlük poliklinik sayılarının eski günlere döndüğünü söyleyebiliriz. Üstelik okul aşılarının plansız programsız ve kesinlikle yanlış bir zamanlamayla ASM lere yaptırılmasıyla günlük başvuru sayıları olağanüstü artmıştır. Böyle bir ortamda ne yazık ki sağlık emekçilerinin KKE temini ve diğer tüm koruma yöntemleri sağlanmamakta cerrahi maske temini dışında (çok isteksizce)hiçbir destek sunulmamaktadır.Salgının bitmediğini , virusun hastalık kapasitesinin azalmadığını, aşının ve tedavisinin henüz bulunmadığını ölümlerin sürdüğünü biliyoruz.Ancak İl sağlık yönetimi her gün binlerce kişiye hizmet vermek durumunda olan sağlık emekçilerine etkili KKE temini konusunda isteksiz davranmaktadır.Bu durumun hem vebali hem de hukuki sorumluluğu büyüktür.Bir tek sağlık emekçisi arkadaşımızın bile hastalığa yakalanmasına tahammülümüz yoktur.İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatına göre etkili kişisel koruyucu ekipman sağlama sorumluluğu sağlık yönetimindedir.Dolayısı ile İl Sağlık Müdürlüğü etkili kişisel koruyucu ekipman(N95 Maske –siperlik vb) el ve ortam dezenfektanları teminini ivedi ve düzenli olarak sağlamalıdır.
2.Salgın süresince hastanelerde çalışanlara(birçok adaletsizlikte yaşatarak) tavandan ek ödemeler yapılmasına rağmen salgınla en ön cephede savaşan ASM emekçilerine henüz hiçbir ödeme yapılmamıştır. Zaman zaman çalışanlarda beklenti yaratmak adına ödeme yapılacağı söylenmesine rağmen henüz tek lira ek ödeme yapılmamıştır. Bu durum çalışanların güven ve motivasyon duygusuna zarar vermiştir. Önümüzde Kurban Bayramı vardır. Sağlık Bakanlığından çalışanların en azından bu bayramı huzurlu geçirmeleri için söz verilen ek ödemelerin ivedilikle yapılmasını talep ediyoruz.
3.Ekonomik kriz ve salgın koşullarından dolayı başta elektrik doğal gaz kira ve sarf malzemeleri olmak üzere tüm ASM giderleri artmıştır. Gider ödeneği güncellenerek en az % 50 arttırılmalıdır.
4.Angaryalar boyutlandırılarak artmaktadır. Gerekli gereksiz her türlü rapor (kreşe kayıt, askerlik muayenesi,akli melike, ehliyet, öğrenci servisi, av tüfeği, spora katılım, okul sağlık raporları vb onlarca başlık altında sayabileceğimiz raporlar)ASM lerine yönlendirilmekte bu konuda bilimsel bir değerlendirmenin standart bir yaklaşımın olmayışı nedeniyle iş yükü olağanüstü artmaktadır. Üstelik bu tür talepler salgın koşullarında artarak sürmekte ve şiddete zemin olacak bir ortam yaratmaktadır. Bu sorun ivedilikle çözülmeli konunun tüm taraflarının katılacağı bir çalışmayla değerlendirilmelidir.
5.ASM çalışanları yıllık izin dönemlerinde özellikle yaz aylarında büyük sıkıntılar yaşamaktadır. Çünkü yıllık izine ayrıldıkları günler için yerlerine bakacak bir başka hekime-hemşireye vekâlet vermek zorundadırlar. Bunu yapamadıklarında ya izne çıkamayacak ya da ücret kesintileriyle karşılaşacaklardır. Üstelik vekâlet verdikleri kişide daha fazla çalışmak durumunda kalmaktadır. Esnek Mesai saatleri yıllık izinler boyunca tüm çalışanlar için önemli bir yük olarak devam etmektedir. Tek birimli ASM lerinde çalışanların izinleri ise ayrı bir travmadır.Yedi gün üzerinde yıllık izin durumunda ücret kesintisi gibi bir sorunla karşılaşmaktadırlar. Bu sorunlar çalışanların hak kaybı olmadan tüm tarafların katılımıyla görüşerek çözülmelidir.
6.Hekim başına düşen hasta sayısı, güvenceli çalışma, çalışma saatleri, ücretler, esnek çalışma, Hizmet binaları başlıkları altında devasa yapısal sorunlar devam etmektedir.
Ülkemizde tüm sağlık sisteminde çok önemli ve büyük sorunlar devam etmektedir. Sendikamız bu konulardaki tutumunu ve çözüm önerilerini çok kez kamuoyuyla ve sağlık yöneticileriyle paylaşmıştır. Ancak bu gün dile getirdiğimiz sorunlar ivedilikle çözülmesi gereken sorunlardır. Bu bahisle taleplerimizin bir an önce yerine getirilmesini sorunlarımızın çözülmesini istiyoruz. Önümüzdeki Kurban Bayramında bir nebze olsun huzurlu olmak istiyoruz.
DR.Birtürk ÖZKAVAK
SES Eskişehir Şube Yönetim Kurulu Adına