DAYANIŞME YAŞATIR
SES ESKİŞEHİR ŞUBE GÖNÜLLÜLERİ
ADIYAMAN DEPREM BÖLGESİ 13-18 MART ÇALIŞMALARI
Depremin ilk günlerinin sendikamız SES in gönüllüleri sahada çalışmaktadır. Genel merkezimiz tarafından yapılan planlama kapsamında ülkemizin tüm şehirlerinden SES üyeleri deprem bölgesine giderek çalışmalara katılmışlardır. Eskişehir SES Şube 13-18 Mart 2023 tarihleri arasında Adıyaman’da sağlık hizmetleri sunmak, tarama yapmak amacıyla görevlendirilmiştir. Oluşturduğumuz gönüllü ekibimiz;
Doktor BirtürkÖzkavak
Laborant Erhan kamış
Laborant Burhan Kervan
Röntgen Teknisyeni Osman Gündoğmuş
Ebe Sonay Topçu
Ebe Ayşe Çavdar
Şoför Nuri Baydura
Genel Değerlendirme
Eskişehir Odunpazarı Belediyesinin tahsis ettiği araçla 12 Mart 2023 sabahında yola çıkarak, aynı gece yarısı Adıyaman bölgesine ulaştık. Ekip olarak deprem ve sonrasında yaşananlara çok duyarlı olmamıza ve yakından izlememize rağmen, yıkımın boyutlarının tahmin ettiğimizden çok büyük olduğunu gördük. Tamamen terk edilmiş ve sesliğe bürünmüş bir geceden sonra, günün ağarması ile felaketin boyutları gözler önüne serilmeye başladı. Adıyaman’ın zaten unutulduğu görmezden duymazdan gelindiği basın yayın organlarında konuşuluyordu. İstisnasız bütün evler hasar almıştı sanki. Her adımda karşımıza çıkan enkazlar,değişik oranlardaki hasarlarıyla apartmanlar evler, çadır kentler,bahçelerdeki tekil çadırlar,konteynır grupları, ve üzüntüleri acıları yüzlerine vuran yüzlerce insan.Gökyüzü kapalı ve ha yağdı ha yağacak bir yağmur havası. Ve sokakların arasına girdikçe ülkenin dört bir yanından dayanışma için gelen güzel insanlarla, iyi insanlarla karşılaşıyorduk. Herkes büyük bir hevesle yaraları sarmak, kardeşliği büyütmek için oraya gelmişti. Biz de aynı heves ile hazırdık.
Adıyaman’da genel merkezimizin oluşturduğu koordinasyonla, iletişim içinde, daha önceki planlamalar doğrultusunda, çadır kentlerde, köylerde yaşayan depremzedeleri ziyaret etmek, kayıp yaralı durumlarını, barınma beslenme vb temel yaşam gereksinimlerini araştırmak, içme kullanma suyunun nasıl nereden sağlandığını araştırmak, çöp-atık toplanıp toplanmadığını, evlerdeki hasar durumu, bulaşıcı hastalıklarla ilgili verileri değerlendirmek, yaşam koşullarını hastalıkları analiz etmek üzere köy ziyaretlerine başladık.
13 Mart 2023 (Birinci gün)
İlk faaliyet olarak Adıyaman’da görev amacıyla bulunan SES şubeleri ve TTB aktivistlerinin katılımı ile 14 Mart Tıp Bayramına yönelik Genel Merkezimizin hazırladığı basın açıklaması yapılmıştır. Akabinde Eskişehir ekibimiz iki farklı grup içinde çalışmalarına başlamıştır. İlk grup Kızılcahöyük köyüne giderek çalışma yürütmüştür. Buna göre köy yaklaşık 70 hanedir.350-400 kadar kişi yaşamaktadır. Evlerin büyük kısmı orta ve ağır hasarlı, köylülerin çoğunluğu çadırlarda kalmaktadır. Köyün nüfusu normale göre artmış, evleri hasar görenler yakınlarının yanına gelmişlerdir. Köylülerden aktarılan bilgilere göre 2-3 kadar ev yıkılmış ama kayıp yaşanmamıştır. Ancak Adıyaman’da yaşayan yakınlarından kayıplar olduğunu tespit ettik. Köylerin büyük bir kısmı, ilk üç gün boyunca, gönüller dışında herhangi bir destek görmediklerini, kurtarma ekibi görmediklerini ifade ettiler. Evleri yıkılan, ağır hasar görenler köydeki evlerine bahçelerine, ağaç altlarına, çadırlar kurarak burada yaşamaya başladıklarını ifade ettiler. Yani köyün nüfusu normal nüfusa göre artmıştı. Köyün geçim kaynağı verilen bilgilere göre tarım ve az miktarda hayvancılıktır. Köyde tütün tarımı yaygındır. Çöplerin yaklaşık bir haftadır toplanmadığını öğrendik ve durumu muhtar ile görüştük. Muhtar ilgileneceğini söyledi. Evlerde kullanılan şebeke suyunun henüz gelmeye başladığını ve içme suyu olarak kullanılmadığı söylendi. İçme suyunun gönüllülerin ve kimi kurumların ulaştırdığı pet sularla karşılandığı, aynı zamanda köyün altından geçen bir derenin olduğunu kullanma sularının oradan sağlandığını, köyde bir kuyu olduğunu öğrendik. Ancak bazı köylüler suyun temiz olduğunu ve kullandıklarını da beyan ettiler. Köye gönüllü yardım kuruluşlarının geldiğini, kıyafet gıda vb destek olduğunu, ama bunun da plansız ve kuralsız şekilde yapıldığını da gördük. Hatta biz orada bulunduğumuz zaman diliminde, bir vakıfın köylülere kıyafet dağıttığını tespit ettik. Köyde ÜSYE, romatizma hastalıkları, kronik hastalıklar (başta HT, DM gibi)olduğunu ilaçlarla ilgili önemli bir sorun olmamakla beraber, eczaneler ve hastanelere ulaşım konusunda hem fiziki hem de psikolojik olarak sıkıntı olduğunu tespit ettik. (Hastalar çok ağır bir sorun olmadıkça hastaneye gitmek, Adıyaman‘a gitmek konusunda tereddüt içindeler.)Depremin psikolojik boyutta etkileri hala bütün ağırlığıyla devam ediyor. İlave olarak gittiğimiz köyde ilkokul ortaokul öğrencileri başta olmak üzere önemli bir öğrenci nüfus olduğu ve ailelerin okullarla ilgili derin kaygıları olduğunu gördük. Köy de üniversiteye hazırlanan gençler olduğunu bunların büyük bir kısmının herhangi bir hazırlık kitap olmadığını öğrendik. Ve ekip olarak iletişim bilgilerini alarak, ertesi gün Adıyaman’da bulunan gönüllerden sağladığımız hazırlık kitaplarını bu gençlere ilettik. Hasta olanları ve ilaç ihtiyacı olanları tespit ederek, yanımızdaki ilaçlardan ayrıntılı bilgilendirme yaparak kendilerine verdik Köylerin ciddi bir travma yaşadıklarını psikososyal desteğe ihtiyaçları duyduklarını, bir an önce barınma sorununun çözülmesi gerektiğini tespit ettik. Yine köylülerin anlatımına göre ağır ve orta hasarlı evlerin ne olacağı, ne zaman yıkılacağı nasıl bir yeniden yapılandırma yaşanacağı belirsizliğini koruyor.
Aynı gün merkeze 18 kilometre uzaklıkta bulunan Akhisar köyüne 5 kişilik bir ekiple gidilmiştir. Akhisar Köyü 20-30 hanelik küçük bir köy, tütün üretimine dayalı tarım ve bir miktar hayvancılık faaliyetleri yapılıyor. Depremde 2-3 ev yıkılmış diğer evlerde hasarlı olduğundan çadırlarda kalınıyor. Depremde köyde can kaybı olmamış Az sayıda hayvan kaybı yaşanmış. Köyde yaşayan her ailenin Adıyaman’da yaşayan yakınları olduğundan can kayıpları oldukça fazlaymış. Adıyaman Merkez’de yaşayanların bir kısmı da köye geldiğinden nüfusu artmış. Depremden dolayı şebeke suyu arıza yapmış bu nedenle sular akmıyormuş. Su ihtiyaçlarını sondaj suyundan tankerlerle çadırlara getirerek gideriyorlarmış. Askerler tarafından hazır içme suyu getirilmiş. AFAD çadırları bırakıp gitmiş, yardımlar daha çok gönüllüler tarafından ulaştırılmış Çöpler haftada bir gün Özel İdare tarafından alınıyor. Tespit edilmiş bir salgın yok. Okullar kapandığından çocuklar köydeler. 3-4 küçük çocuk 5-6 yaşlı ve kronik hasta 2 hamile kadın muayene edilmiş ihtiyacı olanlara ilaç ve bebeklere mama desteği yapılmıştır. Sadece bir hastada şüpheli uyuz vakası görülmüştür.
14-Mart 2023 (İkinci gün)
TTB’nin bölgeye gelen heyeti ile merkezde 14 Mart taleplerine yönelik bir basın açıklaması yapılmıştır. Daha sonra Adıyaman’daki SES koordinasyonla birlikte planladığımız Başpınar köyüne ziyaret gerçekleştirdik Köy yine 30-40 hanelik bir köydür.200-250 kadar bir nüfus barındırmaktadır.Şehir merkezine uzaklığı toplamda 10-12 km kadardır.Köyde evlerin büyük bir kısmını ağır hasarlı olduğu Adıyaman’da yaşayan yakınların köydeki evlerine döndükleri tespit edilmiştir.Hemen hemen tamamının çadırlarda yaşadığını yağmurlu havalarda evlere çıktıklarını gördük.İçme sularla ilgili sorun bu köyde de devam ediyordu.Şebeke suyu gittiğimiz gün yeni gelmişti.İçme suyu olarak köyün yakınlarındaki çeşmenin zaman zaman kullanıldığı bilgisi bazı köylüler tarafından paylaşıldı.Bazı kurumlar ve gönüllüler tarafından pet şişelerle su gönderildiği ve bununla içme suyunun karşılandığını öğrendik.Kullanma suyu olarak da köydeki çeşmelerden yararlanıldığını tespit ettik. Köyde yine yaşlılar arasında hipertansiyon diyabet gibi hastalıklar olduğunu, buna yönelik ilaç temininde sıkıntılar yaşandığını tespit ederek, ilaç temin ettik. Çok sayıda kişiyi muayene ederek ilaç desteği verdik. Ayrıca köyde bazı ailelerin çocuklarının psikoterapi ihtiyacı olduğunu tespit ettik. Koordinasyonla da iletişime geçerek çocukları yönlendirmeye çalıştık. Bu köyde de üniversite hazırlık çağında olan gençlerin olduğunu görerek, onlara da Eğitim Sen’li dostların aracılığı ile destek olduk.
Diğer ekibimiz
Merkeze 25 kilometre uzaklıktaki Sarı Harman köyüne gitti. Adıyaman havaalanına yakın bir yerde, 180 hanelik büyük bir köydür. Depremde 12 kullanılmayan ev ve bir metruk bina yıkılmış. Geriye kalanların çoğunluğu ağır hasarlıdır. Hasarsız ev çok azdır. Depremde bir yaşlı kadın vefat etmiş diğer köylerde olduğu gibi köyde yaşayanlar yüze yakın akrabalarını Adıyaman’da kaybetmiştir.AFAD çadırları kurmuş köyün neredeyse tamamı çadırlarda kalıyor, şebeke suları var, kanalizasyon altyapısı çalışıyor, bir aile hekiminin olduğu ASM vardır. Ancak hekim izinli olduğu için ASM çalışmıyor. Okulları kapalıdır.Köyyde ulaşılabilen gebe ve çocuk taramaları yapılmış, şikayetleri olanlara ilaç desteği ve mama desteği yapılmıştır. Köyde bulaşıcı hastalık vakasına rastlanmamıştır.
15 MART 2023(Üçüncü gün)
Adıyaman Şube yöneticilerimizle iletişim kurarak Sağlık Emekçilerine yönelik önceden planladığımız çalışmayı gerçekleştirdik. SES Eskişehir Şube olarak Adıyaman’a gitmeden önce (deprem bölgesindeki sağlık emekçileriyle dayanışma amacıyla) üyelerimiz ve dostlarımızın katıldığı bir kampanya sonucunda 100 adet forma satın almıştık. Üçüncü gün sabahtan itibaren, ASM leri ziyareti yapıldı. ASM lerinin bir kısmının ağır hasarlı ve kapalı olduğu, bazılarının hasarlı olmalarına rağmen az bir tadilatla işe başlatıldığını öğrendik. Adıyaman merkezde 20 ASM olduğunu bunların o gün itibari ile henüz yedi veya sekiz tanesinin açık olduğunu, hizmete başladığını öğrendik. Gittiğimiz ASM lerde bütün sağlık çalışanları ve üyelerimizle görüştük. Sorunlarını taleplerini dinledik. Arkadaşların ağır bir travmayaşadığını, bir kısmının birinci dereceden yakınları kaybettiğini öğrendik. Büyük kısmının yakınlarını başka şehirlere gönderdiğini, sadece kendilerinin çalışmak için yeniden döndüklerini, barınma beslenme ve günlük gereksinimlerini çözmekte yetersiz kaldıklarını ve kimseden destek ve ilgi görmediklerini öğrendik. Dönüşümlü çalışıldığı ifade eden ASM emekçileri, gereksiz bir iş yükü altında olduklarını kayıtlı hastaların çoğunun akıbetinin belirsiz olduğunu, sistemsel sorunlar nedeniyle RPT oranının çok yükseldiğini ilettiler. Aşı hizmetlerinin yürütülmesinde sorunların büyüdüğünü, üreme sağlığı hizmetlerinin durma noktasına geldiğini söylediler Birkaç aile sağlığı merkezinin ağır hasarlı olduğunu ama buralara nasıl çözümler bulunacağı konusunda bilgileri olmadığını bize aktardılar. Aile sağlığı merkezlerindeki teşvik ve destek ödemelerinin üç ay kadar tavandan yapılacağını ama sonrası nasıl bir yol izleneceğinin belli olmadığı iletilmiştir. Gittiğimiz bütün ASM’lerde getirdiğiniz formaları arkadaşlarımızla paylaştık. Yine üçüncü gün öğleden sonra 400 yataklı Adıyaman hastanesine giderek orada üyelerimizle buluştuk. Tüm sağlık çalışanlarının, üyelerimizin depremde yaşadığı travmaları barınma sorunlarını beslenme sorunlarını bir kez daha birebir görmüş dinlemiş olduk. Hastanede özveriyle çalışan arkadaşlarımızın ağır bir yük altında olduğunu, onların da sahipsiz kaldıklarını idarenin yeterince destek vermediğini tespit ettik. Arkadaşlarımızla dayanışma ve geçmiş olsun duygularımızı paylaşarak o gün orada olmayanlara da ulaştırılmak üzere forma bıraktık. Yine aynı gün çevre sağlığı birimini ziyaret ederek çevre sağlığı teknisyenleri ile görüştük. Geçici olarak atanmış halk sağlığı uzmanı olan sorumlu hekimle de görüştük. Ziyaretlerimiz sırasında tespit ettiğimiz sorunları kendisine ilettik. Köylerdeki çöp ve atık maddelerin toplanılması, içme suyu, çevre sağlığı sorunlarının çözülmesi konusundaki önerilerimizi paylaştık. Çözüm konusunda elinden geleni yapacağını söyleyerek bize güvence verdi. Yine aynı gün aile sağlığı merkezlerinden sorumlu olan geçi görevlendirmiş başka bir halk sağlığı uzmanı hekim ile aşı sorunları konusunda birinci basamaktaki sorunları konusunda görüş alışverişinde bulunarak aşıların gecikmemesi konusunda önerilerinizi ilettik.
Üçüncü gün yaptığımız iş yeri gezileri sağlık emekçilerine birebir ulaşmamız gerektiğini gösterdi. Diğer sendikaların birkaç göstermelik girişimden başka herhangi bir faaliyetleri olmadığını çalışanların sadece SES in kendilerini ziyaret ettiğini söylemesi önemliydi. Sağlık çalışanlardan kayıplar olduğunu, yakınlarının kayıpları olduğunu, onların da aynı zamanda bir depremzede olduklarını ve ağır bir tramvaya maruz olduklarını unutmamak lazım. Bu koşullarda çalışmaya çağırılmaları, çalışmaya başlamaları da ayrı bir travma yaratıyor. Bu konuyla ilgili yapılan girişimler güçlendirilmeli sürekli bir talep haline getirilerek gerekirse sağlık ve sosyal hizmet emekçilerine ücretli ve uzun süreli izin hakkı talep edilmelidir.
Sağlık emekçilerinin günlük temel ihtiyaçlarını karşılamakla ilgili sorunları devam ediyor. Başta barınma beslenme tuvalet hijyen banyo yapmak gibi bir çok konuda çok ciddi ihtiyaçları var. Tayin taleplerinin akıbeti, ailelerin parçalanmışlığı yaşanan ağır travmaların sonrasında ortaya çıkan her türden psikolojik sorunlar, idarelerin sağlık emekçilerinin sorunlarına kayıtsızlığı ilgisizliği devam ediyor.
Eskişehir ekibinden ve diğer illerden gelen arkadaşlarımızın oluşturduğu diğer grup merkeze bağlı Kayaönü Köyü nün en büyük mezrası olan eski haliyle 400 haneli depremden sonra 600 haneli olan Afetevleri köyüne gittiler.
Köyde yıkım ve ölüm vakası yoktu. Çadırlar genellikle evlerinin önüne kurulmuş. Evlere elektrik ve su ulaştırılmıştır. Ama insanlar evlerine giremiyorlarmış. Dışarıdan gelenler daha zor durumda ve içme suyu sıkıntısı hat safhadaymış. Merkeze yakın olmasına rağmen ulaşım sıkıntısı yaşanıyormuş. Bağlı oldukları aile hekimleri hiç uğramamış. Çadırlar çok geç gitmiş. Gıda yardımı bir kez yapılmış.
Arkadaşlarımızın kendi ifadeleriyle devam edersek; Bu köyde evden çekilen elektrik yüzünden ara kablolardan çıkan elektrik kaçağı ile evlerden biri yanmış kullanılamaz hale gelmiş. Evi yanan ailedeki annenin felaket üstüne felaket ler hep bizi buluyor diyerek ağlaması çok acıydı. Çok etkilendik. Adıyaman Ses Şube Başkanı arkadaşımızın kendi arabasını bize tahsis etmesi de güzel bir olaydı. Ulaşabildiği miz dokunabildiğimiz kadar insana ulaşmaya çalıştık. Tansiyon ölçümleri yaptık. İnsanların strese bağlı olarak genelde yüksek çıkıyor çünkü. Dr. hanımın önerisi ile ilaç takviyeleri yaptık. Aşırı yağmura rağmen sahadan akşam 18.00 e kadar ayrılamadık. Muhtarla da görüşüp bilgiler aldık. Telkinlerde bulunduk. Çok verimli geçtiğine inandığımız bir gündü. Çok güzel yürekli insanlarla beraber olduk. Her biri bizi çadırlarına çay içmeye yemek yemeye davet etmeleri unutulmazdı benim için. Zor zamanlarında bile misafirperverliği insanlığı unutmayan bu insanlara ne yapsak azdı.
16 Mart 2023(Dördüncü gün)
Yağmurun biraz hafiflemesini de fırsat bilerek Eskişehir ekibi olarak yakınlardaki Kayaönü köyünü ziyaret ettik. Köy Adıyaman’a 8-10 km uzaklıktadır. Yaklaşık 30-40 hanelik bir köy, nüfus olarak son günlerde yükselerek 250 ye yaklaşmıştı. Bütün evleri birebir gezdik. Köyde kronik hastalıkları olan yaşlılar tespit ettik. Yatalak bir hastayı detaylıca muayene ederek ilaç desteğinde bulunduk. Hastaya bakan kişiye hasta bakımı ile ilgili önerilerde bulunduk. İçme suyuyla ilgili olarak petlerle destek sağlanmasına rağmen köylerin büyük bir kısmının köyün eski deposundan gelen suyu kullandığını ama yaklaşık bir aydır Suyun klorlanmadığı yönünde bilgi aldık.
Köylülere suyun kullanımı ve diğer tedbirler konusunda bilgi verdik. Hastalara ilaç dağıtımı yaptık. Yine köyde üniversite sınavına hazırlanan gençler olduğunu ve kitap ihtiyaçları olduğunu öğrenerek sonraki günlerde kitap desteği sağladık. Köyde çoğu evlerin ağır hasarlı olduğu, buna rağmen özellikle yağmur süresince evlere girildiği görüldü. Köylülerin son günlerdeki yağmur nedeniyle, olumsuz etkilendiklerini, küçük çaplıda olsa sel yaşandığını tespit ederek kayıt altına aldık.
Yine buradaki köylülerinde ilk 3-4 gün boyunca herhangi bir yardım görmediklerini, gelen desteklerin daha çok gönüllü kurumlar tarafından sağlandığını aktardılar. Evlerin hasarlı olduğu, yıkım süreci ve sonrasındaki planlamanın köylülere sorulmadığı anlaşılmıştır. Köylüler net bir süreç izlenmediğini bundan sonra neler yapılacağını bilmediklerini, bu konuda kaygılı olduklarını ifade ettiler. Ayrıca herkes de yoğun bir travmatik sürecin devam ettiğini, bir an önce adımlar atılarak sorunların çözülmesini istiyorlar.
17 Mart Cuma (Beşinci gün)
Adıyaman’ı etkileyen, ağır yağmur koşullarına rağmen, havaların biraz açılması ile sosyal hizmet kurumda çalışanları ziyaret etmeyi planladık. Adıyaman SES şube eşbaşkanımızın katılımıyla Aile ve Sosyal Hizmet İl Müdürlüğündeki çalışanlarla görüştük. İşçi statüsünde çalışan arkadaşlarla uzun bir sohbet imkânımızoldu. Çok ağır koşullarda yaşadıklarını nerdeyse depremden bu yana, hiçbir izin kullanamadıklarını, gece gündüz ayrımı yapılmadan herhangi bir arayan soran olmadığını ve yoğun bir şekilde çalıştıklarını, kendi ailelerini bile çok az gördüklerini banyo yapamadıklarını temel ihtiyaçlarını karşılayamadıklarını ifade ettiler.Kendi sendikaları da dahil olmak üzere, ilk kez bir sendikanın kendilerini ziyaret ettiğini ve sorunlarını dinlediklerini söyleyerek bize teşekkür ettiler. Gerçekten işçi arkadaşların çok önemli sorunları olduğunu, bunları başında diğer depremzedeler gibi barınma, beslenme, temizlik, ihtiyaçlarının olduğu gibi ücretlerinin düşüklüğü, kuralsız ve aşırı çalışma saatleri nedeniyle çok önemli sorunlar yaşadıklarını bizlere aktardılar. Sorunların çözümü konusunda ortaklaşmak birlikte mücadele etmek konusunda bir sohbet gerçekleştirdik. Yine üyelerimizin de barınma, beslenme, temizlik gibi temel ihtiyaçlar konularında sorunları olduğunu kurumun bahçesindeki konteynırlarda kaldıklarını gördük. Bir çok sosyal hizmet emekçisinin depremden etkilendiğini kayıpları olduğunu ve sonrasında büyük bir kısmının da ailesini daha güvenli bölgelere götürdükten sonra çalışmaya devam ettiklerini gözlemledik. Adıyaman’da KESK ve TTB nin oluşturduğu konteynır kentte kendilerine yönelik bir barınma olanağı sağlanması konusunda talepte bulundular.Beşinci gün öğleden sonra Eskişehir ve Denizli ekibi olarak Adıyaman’da kurulan Sahra hastanesini ziyaret ederek oradaki geçici görevle gelen sağlık emekçileri ile buluştuk. İçlerinde üyelerimizin de oldu yaklaşık 20 kadar sağlık emekçisi ile birlikte değerlendirmeler yaparak sorunlarını dinledik. Çok verimli bir toplantı oldu bizi gördüklerinde çok mutlu oldular.Bu da gösteriyor ki sağlık emekçileri ile birebir iletişim kurmak nerede olurlarsa olsun yanlarına gidebilmek onları dinleyebilmek çok anlamlı.
Yine beşinci günü TTB ve SES birlikte oluşturduğu sağlık biriminde çalışmalara katıldık. Eskişehir biriminden katılan ebe arkadaşlarımız kadın doğum hekimi ile birlikte muayene hizmetlerine destek verdi. Yine dışarıda bekleyen gebe hastaların ayakta beklemelerini önlemek için Eskişehir Şube olarak yereldeki oluşumlarla iletişime geçerek sandalye sağladık. Çalışmaya katkıda bulunmak bizi mutlu etti.
Cuma günü akşamı koordinasyonla birlikte toplantı yaparak bütün çalışmaları değerlendirip önerilerimizi paylaştık bizden sonraki ekibe iletilmek üzere.
Sonuç ve Öneriler
Çalışmalara başladığımız ilk günden beri. Adıyaman’ın tahmin etiğimizden (ya da bize yansıtıldığından) daha büyük bir felaket yaşadığını gördük. Görüştüğümüz kişiler Adıyaman özelindeki kayıpların söylenenin çok ötesinde olduğunu söylüyorlar ki şehrin genel manzarası bu durumu doğruluyor. Bizlerce evin enkaz haline döndüğünü, ayakta kalan evlerin ise büyük hasar aldığını sokaklardan geçerken anlamak mümkün. Depremin üzerinden bir aydan fazla zaman geçmesine rağmen tüm temel ihtiyaçların temininde sorunlar yaşanmaktadır(barınma, tuvalet, banyo, temiz suya erişim problemi).Barınma sorunu devam etmektedir. Çadır problemi yaşayan çok sayıda insan bulunmakla birlikte çadırda kalanlar için çadırların kalitesi de tartışma konusudur. Çadırları yağmurlarda su basması veya su sızması yaşanabilmektedir. Olması gerekenden çok daha fazla kişi kalmaktadır. Çok sayıda çadırda ısınma bulunmamaktadır. Enfeksiyon hastalıklarının yaygın olduğu, psiko-sosyal destek isteyen kişi çok yaygındır. Banyo olanağı oldukça kısıtlı. Hijyen koşullarına uygun olan tuvalet sayısı oldukça az. İzlemi yapılmayan gebe ve yeni doğan sayısının fazla olduğu gözlendi. Bebek ve çocukların aşı takibinde aksamalar, doğum kontrol araçlarına erişim kısıtlılığı gözlendi. Şebeke suyu hem yeterli hem güvenilir değildir. Sık sık kesintilerde yaşanmaktadır. Tüm yerleşim birimlerinde içme suyu olarak pet şişelerle su kullanımı devam ediyor. Bazı köy ve mahallerde eski çeşme ve su kaynaklarından içme suyu kullanıldığı yönünde duyumlarda alınmıştır. Sağlıklı içme ve kullanma suyu ihtiyacının devam edeceği ortadadır. Şehir merkezinde yıkılan bina enkazlarının kaldırılması taşınması yağmur nedeniyle ertelenmiş olsada aldığımız bilgilere göre ıslatma yapılmadan, yerinde ayrıştırılmadan, üstü açık şekilde taşındığı gözlenmiştir. Moloz dökme alanlarının bilimsel çalışmalarla tespit edilmediğini gözledik. Şehre çok yakın alanlarda olduğunu gözledik. Bu durumun toplum ve çevre sağlığına kısa ve uzun vadede olumsuz etkileri olacağı açıktır.
Tüm kamusal hizmetlerinin bunun içinde de özellikle sağlık hizmetlerinin aldığı ağır hasar ve hala tam toparlanamaması beraberin her an büyük sağlık sorunları yaşanabileceğini gösteriyor. Şu an yaptığımız taramalarda kitlesel boyutta bulaşıcı hastalıklar görmesekte havalar ısındıkça tablonun hızla değişeceği muhakkak.
Sonuç olarak çok ağır bir travma yaşayan Adıyaman bölgesinde bulunmak bir nebze olsun insanlarımıza dokunmak çok önemli. Bu ağır enkazı kaldırmanın ve yaralarımızı sarmanın yolunun ancak dayanışmayla olacağını kardeşliğimizi büyüterek yeniden ayağa kalkacağımıza inanıyoruz. Bulunduğumuz süre içinde bütün faaliyetlerimizle insanlara dokunmak acılarını hissetmek onlarla dayanışma içinde olmak bizi mutlu etti. Bütün amacımız bir nebze olsun acıların çözülmesine katkıda bulunmaktı. Bunun için tüm ekip olarak samimiyetle çalışmalarımızı yürüttük. Ayrıca 13 Mart’taki basın açıklamasına, 14 Mart günü Adıyaman merkezdeki saat kulesine TTB kafilesiyle beraber karanfil bırakma etkinliğine katıldık. Köylerde yanımız da getirdiğimiz okuma kitapları, kırtasiye oyuncak vb gibi hediyelerin dağıtımını yaptık. Ekibimizden hayvan sever bir arkadaşımızda Kedi ve köpeklere getirdiği mamaları ulaştırdı.
YAŞANAN AĞIR YIKIMIN SORUMLULARI ORTAYA ÇIKARILMALI HUKUK ÖNÜNDE HESAP VERMELİDİR
Adıyaman büyük bir yıkım yaşamıştır. Binlerce insanımız hayatını yitirmiş yaralanmış ailesini geleceğini evini geçimini yani her şeyini kaybetmiştir. Bütün bu yıkıma sebep olanlar, depremden önceki ve sonrasındaki yapılanlar yapılmayanlar tam anlamıyla soruşturularak hukuk önünde hesap vermelidir.
DEPREM BÖLGESİNDEKİ YAŞAMIN BÖLGE HALKININ ACİL İHTİYAÇLARI ÜZERİNDEN YENİDEN KURULMASI İÇİN KESİNTİSİZ ÇALIŞMALAR YÜRÜTÜLMELİDİR.
Deprem Adıyaman’ı yıkmıştır. Yaşamsal ihtiyaçların hala giderilememiştir. İnsan ve çevre sağlığını önceleyerek kentin yeniden inşasında başta sendikamız SES olmak üzere sağlık emek ve meslek örgütlerine sorumluluk yüklenmektedir. Temel ihtiyaçların teminindeki destekler, bulaşıcı hastalıklara karşı mücadele süreci devam etmelidir. Bundan sonrası için kamudan görevlerini yapmasını talep eden bir hat hayata geçirilmelidir. Bölgede resmi kurumlar tarafından yeni yeni verilmeye başlayan sağlık hizmeti halkın sağlık talebini karşılamaktan çok uzaktır. Hala bölgede çalışan görevlendirme ya da gönüllü gelen sağlık ve sosyal hizmet emekçilerinin başta gıda ve barınma ihtiyaçlarının karşılanmaması olmak üzere pek çok sorunla karşı karşıya bırakılmıştır. Bütün sorunlar hızla çözülerek Halkın yaşam standartları peyderpey yükseltilmelidir. Sendikamız SES üzerine düşen sorumluluğu eksiksiz olarak yaparak muazzam bir emek harcamıştır. Harcayacaktır
SES ESKİŞEHİR ŞUBESİ GÖNÜLLÜLERİ ADINA
Dr.BirtürkÖzkavak
